بيت بيار است خود را چو مردان جنگ * ترنجيد بر بارگى تنگ تنگ توزيد - [ به زاى « 1 » معجمه . به وزن كوشيد ] يعنى اندوخت و حاصل كرد و گذارد و ادا كرد و كشيد . توزد « 2 » - [ به وزن سوزد ] مستقبل توزيد بجميع معانى . بمعنى اول « 21 » خلاق المعانى فرمايد : شعر شب تيرگى از روز سياهم توزد * غم ناخوشى از حالت من آموزد مع الراء تار - ميان سر و تارك باشد . مثالش استاد ابو شكور گويد : شعر « 3 » زدن مرد را چوب بر تار خويش * به از بازگشتن « 4 » ز گفتار خويش و ديگر بمعنى تار ابريشم و ريسمان و موى و امثال آن و بمعنى « 5 » تاريك نيز باشد . مثالش « 6 » حكيم فردوسى گويد : بيت شبى تار بود و « 7 » چو قطران سياه * نه پروين پديدار بود و نه ماه و بمعنى ضد پود نيز آمده كه تان نيز گويند . مثال اين معنى هم او « 22 » گويد : بيت تن زال سيمرغ پدرود كرد * ازو تارو از « 8 » خويشتن پود كرد و در فرهنگ نام درختى نيز باشد كه آبى از آن حاصل شود كه نشئه دارد . « 23 » تير - فصل خزان . ديگر نصيب و حصه و بهره باشد . مثالش حكيم قطران فرمايد بهر دو معنى : بيت لاله سرخى يافته بهره ز تو وقت بهار * آبى از من يافته زردى بگاه تير تير « 22 » و ديگر بمعنى عطارد . و سهم باشد . به اين دو معنى شمس فخرى فرمايد : بيت به زخم تيغ « 9 » ز خورشيد نور بستانى * بنوك تير بسقف فلك بدوزى تير و ديگر نام ماه چهارم از سال شمسى باشد كه ماندن آفتابست در برج « 10 » خرچنگ . مثال اين معنى شيخ سعدى گويد : شعر « 11 » بسا تير و دى ماه و اردىبهشت * بيايد كه ما خاك باشيم و خشت و ديگر نام فرشته‌ايست كه مصالح ماه تير و روز تير با و متعلق است . و در فرهنگ بمعنى غضب نيز آورده و به اين بيت امير خسرو متمسك شده : بيت سهلست اينكه تير تو بر كه نه ايستاد * بل كه نه ايستاد به پيش تو گاه تير و ديگر بمعنى چيزى كه از انواع و اجناس خود بهتر باشد نيز آمده . و بمعنى تنگ كه آن را ضيق

--> ( 1 ) « س » : به زى . ( متن از « ب » و « ن » است ) . ( 2 ) « س » : تورد . ( متن از « ب » و « ن » است ) . ( 3 ) كلمه از « ن » است . ( 4 ) « س » : بارگشتن . ( متن از « ن » و « ب » است ) . ( 5 ) واو از « ب » و « ن » است . ( 6 ) كلمه از « ن » و « ب » است . ( 7 ) « س » : بورد ؛ « ب » : بوده ؛ ( متن از « ن » است ) . ( 8 ) « س » و « ب » : وز . ( متن از « ن » است ) . ( 9 ) كلمه در « س » نيست . ( 10 ) كلمه از « ب » است . ( 11 ) كلمه از « ن » است . ( 21 ) يعنى بمعنى : اندوختن . ( 22 ) يعنى : فردوسى . ( 23 ) در برهان بمعنى ريزه و پاره نيز هست .